ΕΚΦΡΑΣΗ - ΤΕΥΧΟΣ 108 - ΜΑΪΟΣ 2008
ΕΚΦΡΑΣΗ - ΤΕΥΧΟΣ 108
ΕΚΦΡΑΣΗ - ΤΕΥΧΟΣ 108
Η κάθε μέρα…
Η κάθε μέρα δεν είναι η ίδια με την προηγούμενη, και ας επαναλαμβάνονται τα ίδια. Στο βάθος η κάθε μέρα είναι μοναδική και ανεπανάληπτη. Γιατί το τι κάνουμε και το τι είμαστε την κάθε μέρα καθορίζει την πορεία της ζωής. Και ως πορεία δεν γυρίζει πίσω ούτε είναι στάσιμη.
Πορευόμαστε μέσα στο χρόνο προς την άχρονη αιωνιότητα. Μυστήριο ο χρόνος, ακατάληπτη διανοητικά η αιωνιότητα. Και ο άνθρωπος ταξιδεύει…
Ο Χριστός ως άχρονος Θεός εισέρχεται στο χρόνο ως άνθρωπος και τον αγιάζει, του δίνει νόημα.
Έτσι ο άνθρωπος, κοινωνώντας τη ζωή του Χριστού ως Θεανθρώπου, βιώνει την αιωνιότητα εν χρόνω. Ζει το παρόν, αφού ζει εν σαρκί, αλλά δεν πνίγεται στη στενότητα του. Διευρύνεται εσωτερικά στην διάσταση της αιωνιότητας, ζώντας το μέλλον ως παρόν. Ήδη βιώνει την κατάργηση του χρόνου. Όχι βέβαια απόλυτα ούτε ποιοτικά, αλλά «εν ριπή οφθαλμού» ή «εν εσόπτρω» καθώς θα επιτρέψει ο Κύριος του χρόνου και της αιωνιότητας.
Ωστόσο, όσο και να ζήσει, ό,τι και να ζήσει, γνωρίζει πως της Βασιλείας του Θεού «ουκ έστι τέλος». Η σιγουριά της ελπίδας καθορίζει πια την πορεία.
π. Ανδρέας Αγαθοκλέους
Το μυστήριο της ταφής
Ο άνθρωπος «σπείρεται εν φθορά, εγείρεται εν αφθαρσία». Το μυστήριο του θανάτου, της ταφής, της διατήρησης της προσωπικότητάς μας στον τάφο και της τελικής ανάστασης δεν το περιγράφουν οι Πατέρες με ελληνιστικές εικόνες, αλλά με την εικόνα της σποράς του Αποστόλου Παύλου: «όπως ο σπόρος που πετιέται στη γη, δεν χανόμαστε όταν πεθαίνουμε, αλλά έχοντας φυτευτεί ανασταινόμαστε». Δεν χανόμαστε στον τάφο, όπως δεν χάνεται το σιτάρι όταν φυτεύεται στη γη. Η διάλυση του ανθρώπου μέσα στη γη είναι, με τη δύναμη του Θεού, κάτι σαν την διάλυση του φυτεμένου σπόρου: δεν εξαφανίζεται, μεταμορφώνεται. Φυτεύεται μέσα στο Σύμπαν η εικόνα του Θεού για να φέρει μαζί της και το Σύμπαν στην αφθαρσία. Κάθε μνήμα είναι κι ένα μόσχευμα αφθαρσίας. Μεγάλη η ιερότητα των κοιμητηρίων.
Οι Ορθόδοξοι δεν επιχειρούν να εξηγήσουν το μυστήριο του άδη. Λέγουν μόνο, «ψυχαί δικαίων εν χειρί Θεού». Αυτό το χέρι του Θεού το ξέρουν παντοδύναμο. Δεν χρειάζονται καμιά άλλη εξήγηση για την επιβίωση της προσωπικότητας μετά τον τάφο, όμως αυτή την επιβίωση την ξέρουν σαν κάτι το πρόσκαιρο και το ελλιπές. Την ονομάζουν «κοίμηση», παρομοιάζοντάς την με τον ύπνο, μια κατάσταση αποκομμένη από τον κόσμο και τις αισθήσεις, όπου ο άνθρωπος στερημένος από όλα βρίσκεται με τον εαυτό του και με τον Θεό -αν τον Θεό τον είχε αφήσει να κατοικήσει μέσα του όσο ζούσε. Κι επειδή ο Θεός είναι παντού και ακούει όλες τις προσευχές των ανθρώπων, διά του Θεού ακούνε και οι άγιοι και ανταποκρίνονται στις προσευχές μας. Η «κοίμηση» δεν είναι η αιώνια ζωή που προσδοκούμε, αλλά μόνο κατάσταση αναμονής της ζωής αυτής, αναμονής της αναστάσεως. Ο θάνατος δεν είναι απελευθέρωση αλλά καταστροφή. Σωτηρία είναι η λύτρωση από την καταστροφή αυτή και η επιστροφή των ποθούντων στη «χώρα των ζώντων», η συμμετοχή τους στη θεία Ζωή. Σωτηρία είναι η πρώτη και η δεύτερη Ανάσταση. Η Ανάσταση της ελεύθερης βούλησης ανήκει σ’ εκείνους που ελεύθερα ποθούν τη Ζωή. Η Ανάσταση της φύσης όμως, η αφθαρτοποίηση της σάρκας, είναι για όλους, για όλη την κτίση. Είναι προϋπόθεση της αιώνιας Ζωής και Βασιλείας. «Καινήν γήν και καινούς ουρανούς προσδοκώμεν».
Αλέξανδρος Καλόμοιρος.
Η τεθλιμμένη οδός
Υπάρχουν διάφοροι σταυροί. Υπάρχουν σταυροί που έχουν εξαιρετικά μεγάλο βάρος, όπως οι σταυροί των αγίων μαρτύρων, των οσίων και των μεγάλων ιεραρχών. Τέτοιοι σταυροί προορίζονται από τον Θεό για τους λίγους και εκλεκτούς του, για τους οποίους γνωρίζει ότι είναι αρκετά ισχυροί και μπορούν να σηκώσουν και τον πιο βαρύ σταυρό.
Για μας όμως, τους αδύναμους χριστιανούς, που δίνουμε λίγη προσοχή στην πνευματική ζωή και είμαστε γεμάτοι πάθη και επιθυμίες της σάρκας, ο Θεός προετοίμασε πολύ πιο ελαφρούς σταυρούς. Μας στέλνει στην οδό της ζωής μας παρά πολλές θλίψεις και μας δίνει την εντολή να υπομένουμε ταπεινά τις συκοφαντίες, τις προσβολές και τις ύβρεις από τους ανθρώπους.
Να υπομένουμε, λοιπόν, τις θλίψεις που μπορεί να προκύψουν από την αποτυχημένη οικογενειακή ζωή ή από έναν αταίριαστο γάμο. Να υπομένουμε τη ζηλοτυπία στο γάμο. Μας δίνει την εντολή να υπομένουμε τις προσβολές και να μην αποδίδουμε προσβολή αντί προσβολής, να δείχνουμε εδώ υπομονή, επειδή αυτός είναι ο σταυρός μας.
Να τα δέχεστε και να τα υπομένετε όλα σαν σταυρό. Να σηκώσουμε τον σταυρό σημαίνει ήρεμα και με ευχαριστία να υπομένουμε όλα αυτά που μας στέλνει ο Θεός, τον πόνο και τις θλίψεις, τις ασθένειες και τις αδικίες.
Αυτό σημαίνει να βαδίζουμε αγόγγυστα την θλιμμένη οδό, με τη στενή πύλη, που οδηγεί στη βασιλεία των ουρανών. Σ’ αυτήν ακριβώς την οδό πρέπει να ακολουθήσουμε τον Χριστό μας. Πρέπει να θυσιάσουμε τα πάθη, τις επιθυμίες και τα θελήματά μας στον Θεό και στους ανθρώπους. Και όπως ο Κύριος ανέβηκε στον φοβερό σταυρό του Γολγοθά, έτσι και εμείς όταν σηκώνουμε τον σταυρό μας, πρέπει να θυμόμαστε ότι ακολουθούμε την οδό της διακονίας του Θεού και των ανθρώπων και αυτή η οδός είναι η μόνη που μας οδηγεί μέσω του Γολγοθά στην ανάσταση.
Άγιος Λουκάς - Επίσκοπος Κριμαίας
Ο Παράδεισος είναι κοντά
Είναι όμορφο να διαβάζεις δυο ωραίες σε περιεχόμενο σελίδες. Να θαυμάζεις μια ανθισμένη γλάστρα η να απολαμβάνεις μια δύση ηλίου. Όμορφο είναι να δέχεσαι ένα αγνό χαμόγελο. Να φέρνεις στο νου μια σκέψη ελπίδας, να οραματίζεσαι ένα αύριο καλύτερο.
Είναι ωραίο να αναπαύεται μ’ ευγνωμοσύνη το μάτι σου πάνω στην καθαρή μοκέτα του δωματίου ή στο συγυρισμένο συρτάρι σου, αλλά και ν’ απολαμβάνεις - γιατί όχι;- μια πετυχημένη λιχουδιά.
Είν΄ όμορφο να προσπαθείς να μη σε κουράζει η σκέψη της ανημπόριας που περνάς, γιατί αύριο θα ‘χεις λάβει “συν τω πειρασμό και την έκβαση” με τη δύναμή Του.
Να πιστεύεις στον εαυτό σου είναι πολύ όμορφο, αν και βλέπεις - εσύ όσο κανείς άλλος - την αδυναμία σου να είσαι καλός. Να εκτιμάς την προσπάθεια σου και την ανεπιτήδευτα αγαθή σου θέληση να γίνεσαι καλύτερος.
Όμορφο είναι να πιστεύεις το καλύτερο και για τους άλλους. Και πίσω από τον άδικο κάποτε λόγο τους, να ψάχνεις να βρεις τον κρυφό άγνωρό σου πόνο τους, που έστειλε τη χολή στα χείλη τους. Να λες δυο λόγια ικεσίας γι’ αυτούς και να ευχαριστείς αμέσως Εκείνον που θα τους θεραπεύσει.
Είναι όμορφο να στηλώνεις το βλέμμα καθημερινά στη Ματιά του Πανάγαθου Θεού σου κι ανοίγοντας την καρδιά να στέλνεις το φως Της βαθειά σου. Την Αγάπη και την Ελπίδα να στέλνεις, ότι είσαι ο ελεημένος Του.
Κι ύστερα φέρνοντας τούτο το φως στη δική σου ματιά να το χαρίζεις παντού.
Στην κοπέλα που σ’ εξυπηρέτησε πίσω από την γκισέ, στον μικρό που σκούπισε τα τζάμια τ’ αυτοκινήτου σου. Στον συνταξιδιώτη μέσα στο τρένο, π’ αθέλητα σε πάτησε. Στη γριά μητέρα σου που ζει και σήμερα την παραξενιά της.
Είναι όμορφο μπαίνοντας κάθε πρωί στο δρόμο της καθημερινότητας, να ‘σαι πρόθυμος να χαμογελάσεις. Και το χαμόγελο σου αυτό να δίνει όλους το μήνυμα ότι: Ο Παράδεισος δεν είναι μακριά μας, αλλά κουρνιάζει μέσα μας. Με την καλοσύνη που θα ντυθούμε. Στην ελπιδοφόρα προσμονή που δε θα διώξουμε από μέσα μας. Στο ζεστό χειροκρότημα που θα χαρίσουμε. Στο κομμάτι της σοκολάτας που θα στερηθούμε για να τη χαρεί κάποιο παιδί.
Είναι όμορφο να ‘σαι πιστός στην αποστολή που κλήθηκες να επιτελέσεις πάνω στη γη: Να είσαι ο χαρούμενος άνθρωπος. Ένα ζωντανό μήνυμα χαράς γιατί «ζει Κύριος ο Θεός»!
Ω, ναι είναι πολύ - πολύ όμορφο να δέχεσαι τη δωρεά του Παράδεισου που σου χαρίζεται και να γίνεσαι έν’ άγγιγμα παραδείσου για τον καθένα είτε αυτός ζει μαζί σου, είτε λαχαίνει να περνά απ’ το διάβα σου.
Ας είναι να ζήσουμε ένα καλοκαίρι χαράς, μέσα στην καλοσύνη, την αγάπη και την ομορφιά του Θεού μας.
Από το περιοδικό «Ο Παπουλάκης»
Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΩ ΑΠ’ ΟΛΑ
Η αγάπη προς τον Χριστό δεν έχει όρια, το ίδιο και η αγάπη προς τον πλησίον. Να εκτείνεται παντού, στα πέρατα της γης. Παντού, σε όλους τους ανθρώπους. Εγώ ήθελα να πάω να ζήσω μαζί με τους χίπηδες στα Μάταλα χωρίς, βέβαια, αμαρτίες, για να τους δείξω την αγάπη του Χριστού, πόσο είναι μεγάλη και πώς μπορεί κάποιος να τους αλλάξει, να τους μεταμορφώσει. Η αγάπη είναι πάνω απ’ όλα. Θα σας το πω μ’ ένα παράδειγμα.
Ήταν ένας ασκητής κι είχε δυο υποτακτικούς. Προσπαθούσε πολύ να τους ωφελήσει και να τους κάνει καλούς. Είχε, όμως, την ανησυχία αν όντως προχωρούν στην πνευματική ζωή, αν προοδεύουν κι αν είναι έτοιμοι για τη Βασιλεία του Θεού. Περίμενε ένα σημάδι γι’ αυτό απ’ τον Θεό, αλλά δεν έπαιρνε καμία απάντηση. Κάποια ημέρα θα γινόταν αγρυπνία στην εκκλησία μιας άλλης σκήτης που απείχε πολλές ώρες απ’ τη δική τους. Έπρεπε να γίνει πορεία μες στην έρημο. Έστειλε τους υποτακτικούς του απ’ το πρωί, ώστε να φθάσουν νωρίς, για να τακτοποιήσουν την εκκλησία, κι ο Γέροντας θα πήγαινε τ’ απόγευμα. Οι υποτακτικοί είχαν προχωρήσει αρκετά, όταν ξαφνικά άκουσαν βογκητά. Ήταν ένας άνθρωπος βαριά τραυματισμένος και ζητούσε βοήθεια:
- Πάρτε με, σας παρακαλώ, τους έλεγε, γιατί εδώ είναι ερημιά, κανείς δεν περνάει, ποιος θα μπορέσει να με βοηθήσει. Εσείς είστε δυο. Σηκώστε με και οδηγήστε με στο πρώτο χωριό.
- Δεν μπορούμε! του είπαν. Βιαζόμαστε να πάμε για την αγρυπνία, έχουμε πάρει εντολή να ετοιμάσουμε.
- Πάρτε με, σας παρακαλώ! Αν μ’ αφήσετε, θα πεθάνω, θα με φάνε τα θηρία.
- Δεν μπορούμε! Τι να κάνουμε, πρέπει να πάμε στο καθήκον μας.
Κι έφυγαν. Τ’ απόγευμα ξεκίνησε ο Γέροντας για την αγρυπνία. Πέρασε από τον ίδιο δρόμο. Έφθασε και στο μέρος που ήταν ο τραυματισμένος. Τον βλέπει, τον πλησιάζει και του λέει:
- Τι έπαθες, άνθρωπε του Θεού; Τι έχεις; Από πότε είσαι εδώ; Δε σε είδε κανείς;
- Πέρασαν το πρωί δύο μοναχοί και τους παρακάλεσα να με βοηθήσουν, αλλά βιαζόντουσαν να πάνε στην αγρυπνία.
- Θα σε πάρω εγώ. Μην ανησυχείς! Του λέει.
- Δεν μπορείς εσύ, είσαι γέροντας, δεν μπορείς να με σηκώσεις, αδύνατον!
- Όχι, θα σε πάρω! Δεν μπορώ να σ’ αφήσω!
- Μα δεν μπορείς να με σηκώσεις.
- Θα σκύψω και συ πιάσου από πάνω μου και λίγο λίγο θα σε πάω σε κανένα κοντινό χωριό. Λίγο σήμερα, λίγο αύριο, θα σε φθάσω.
Και τον πήρε με μεγάλη δυσκολία κι άρχισε να βαδίζει με το βάρος εκείνο μες στην άμμο πάρα πολύ δύσκολα. Ο ιδρώτας έτρεχε ποτάμι και σκεπτόταν: «Έστω και σε τρεις μέρες θα φθάσω». Καθώς όμως προχωρούσε άρχισε να νιώθει το φορτίο του πιο ελαφρό, πιο ελαφρό και σε κάποια στιγμή αισθάνθηκε σαν να μην κρατάει τίποτα. Τότε γυρίζει πίσω να δει τι συμβαίνει και βλέπει με έκπληξη πάνω του έναν άγγελο. Ο άγγελος του είπε:
- Μ’ έστειλε ο Θεός να σε πληροφορήσω ότι οι δύο υποτακτικοί σου δεν είναι άξιοι της Βασιλείας του Θεού, γιατί δεν έχουν αγάπη.
Γέροντας Πορφύριος
Σκέψεις του Γέροντος Γαβριήλ
Έχει μεγάλη αξία αλλά είναι και καθήκον μας κάθε ένας από εμάς να σώσει μια ψυχή μέσα στην κοινωνία μας, μέσα στο τόσο σκοτάδι της κακίας.
Οφείλουμε με ταπείνωση να διερχόμεθα τις ημέρες μας και όλη μας τη ζωή με αγάπη προς πάντας ποιούντες το θέλημα του Κυρίου.
Ο θάνατος δεν είναι παράδοξο φαινόμενο στη ζωή μας, αλλά κοινός κλήρος της ανθρωπότητας, ανάπαυση από το μάταιο τούτο κόσμο, τα οχληρά του βίου και της αμαρτίας και μετάβαση προς τα άφθαρτα και αιώνια.
Η όλη μας ζωή είναι παιδευτήριο, είναι κοιλάδα του κλαυθμώνος, είναι φυτώριο πόνου και δοκιμασίας. Η θλίψη και ο πόνος είναι ο κλήρος παντός θνητού και ο αχώριστος σύντροφος της προσκαίρου μας ζωής, για να κερδίσουμε το βραβείο της άνω κλήσεως.
Ποτέ μη χάνεις την ελπίδα σου στη Θεία Πρόνοια και μη επιτρέψεις να σβήσει η ευσέβεια στην ψυχή σου.
Μακάρια η συζυγία κατά Θεόν. Αλλήλων τα βάρη βαστάζετε και «μη εαυτοίς αρέσκειν». Όπου ομοψυχία, εκεί και ο Θεός.
Το κρεβάτι του πόνου επεξεργάζεται ως αργαλειός το χιτώνα της σωτηρίας και της αρετής, γιατί, όπως λέγει και ο Απόστολος Παύλος:«Όσον ο έξω άνθρωπος διαφθείρεται, τόσον ο έσωθεν ανακαινίζεται».
Ευχή εις μελλονύμφους:«Ανοίξατε τα ταμεία της ψυχής σας, να ενθρονισθεί εις αυτά ο Κύριος, η χαρά και η ειρήνη. Πάντοτε χαίρετε• αδιαλείπτως προσεύχεσθε• εν παντί ευχαριστείτε και τη χαρά σας κανείς δε θα μπορέσει να σας την πάρει».
Με υπομονή παρέρχονται όλοι οι πειρασμοί και όλες οι δοκιμασίες. Με του Θεού τη μεγάλη ευσπλαχνία σηκώνουμε το φορτίο των αμαρτιών και αδυναμιών μας.
«Πολλά πταίομεν» κάθε μέρα και από τους ίδιους τους εαυτούς μας πειραζόμεθα. «Αιτούμεν και ού λαμβάνομεν», διότι «κακώς αιτούμεθα», κατά τον Απόστολον Ιάκωβον. Ο Θεός όμως δεν μας εγκαταλείπει• διασκεδάζει τα νέφη πάντα και το χιμώνα διαδέχεται η άνοιξη• την καταιγίδα ή γαλήνη. Εμείς γιατί λυποψυχούμε;
ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-«ΑΘΩΝΙΚΟ ΨΑΛΤΗΡΙ»
Το νέο βιβλίο του γνωστού λόγιου Αγιορείτη, Μοναχού Μωυσέως, έρχεται να προστεθεί στα άλλα 48 βιβλία του, προσφέροντας στον κόσμο που περιμένει και αναζητά την αγιορείτικη στερεά τροφή.
Το ΑΘΩΝΙΚΟ ΨΑΛΤΗΡΙ είναι η 4η ποιητική του συλλογή. Περιέχει 42 ποιήματα, γραμμένα την περίοδο 1999-2006.
Μέσα από τους στίχους αναδύεται η θεολογία της Εκκλησίας, η χαρμολύπη των αγίων, ο πόνος της ζωής, η ελπίδα της Ανάστασης.
Διαβάζοντάς τα νιώθεις να αποκαλύπτεται ο ακατάστατος εαυτός σου, αλλά κα η «άλλη βιοτή» που ελλοχεύει στα σπλάχνα σου και αναμένει τη φανέρωσή της στο “εδώ και τώρα” της ύπαρξής σου.
Βιώνεις την πραγματικότητα της φθοράς που αγκαλιάζει όλες τις πτυχές της ζωής, ως κληρονομιάς πανανθρώπινης, αλλά και την ευλογία του Χριστού, ως νέου Αδάμ, που έρχεται και μεταγγίζει σ’ όλους και σ’ όλα νέα πνοή ζωής, της αιωνίου Ζωής.
Γι’ αυτό το ΑΘΩΝΙΚΟ ΨΑΛΤΗΡΙ του π. Μωυσή όπως και τα υπόλοιπα συγγράμματα του, αναπαύει, ξεκουράζει, εμπνέει, φωτίζει την πορεία από το εδώ προς τα έσχατα.
π. Ανδρέας Αγαθοκλέους.
ΤΟ ΜΕΓΙΣΤΟΝ ΜΑΘΗΜΑ
Η γνώση διδάσκει την ταπείνωση
Κρούοντας αθέατες χορδές
Και γεμίζοντας τον αιθέρα με ήχους
Που μήτε το ρεύμα που τρέχει
Μήτε το φύλλο που ψιθυρίζει
Μήτε και το κρυφό αηδόνι
Έχει γνωρίσει.
Συλλαβίζουμε και τα χρόνια περνούν
Κι εμείς μαθητές ανεπίδεκτοι μαθήσεως
Δεν μπορούμε να πάμε στην άλλη σελίδα.
Για να εκτιμήσουμε το μέγεθος του φωτός
Πρέπει στον άλλο δίσκο της ζυγαριάς να βάλουμε
Την ίδια ποσότητα του σκότους.
Έτσι για να χαρούμε τη χάρη της χορηγίας
Πρέπει τα δάχτυλά μας
Να ψηλαφίσουν το περίγραμμα της απουσίας της,
Αυτό το μάθημα
Είναι το μέγιστο μάθημα.
Θεοδόσης Νικολάου
Print
eMail